İlişkide Aynı Kısır Döngüde Dolaşmak

Hep Aynı Tartışma, Hep Aynı Son, Hep Aynı Yara

Bazı ilişkilerde kavga bir “olay” değil, adeta bir ritüel olur.

Cümleler değişir, tarihler değişir, mekan değişir; fakat final hep tanıdıktır:

Biri yüklenir, biri susar.

Biri “Neden böylesin?” der, diğeri “Yeter artık” deyip duvar örer.

Ve sonunda iki taraf da aynı yere varır:

kırgınlık, yalnızlık ve “Ben yine yanlış kişiye mi denk geldim?” hissi.

İşte tam burası: ilişkide kısır döngü.

İlişkide Kısır Döngü Nedir?

Çoğu danışan tartışma anında şunu düşünür:

“Sorun partnerim.”

Oysa araştırmalar gösteriyor ki, ilişkilerde tekrar eden çatışmaların büyük bir kısmı kişilikten çok etkileşim örüntüsü ile ilgilidir.

Yani kavga eden şey iki insan değil, iki insan arasında otomatikleşmiş sistemdir.

Talep–Geri Çekilme Döngüsü

Bu kısır döngünün en bilinen formu:

• Biri ısrar eder, konuşmak ister
• Diğeri geri çekilir, susar veya duvar örer

Bilimsel derlemeler bu örüntünün:

• İlişki doyumunu azalttığını
• Stresi ve yalnızlık hissini artırdığını
• Uzun vadede duygusal kopuşa yol açtığını gösteriyor.

Bu noktada birçok çift, profesyonel destek almadan döngüyü tek başına kıramıyor.

İlişki ve çift terapisi ile ilgili detaylı bilgiye terapistimburadadan ulaşabilirsin.

Döngü Nasıl Başlar?

Bir Bakışla… Bir Bildirimle… Bir “Kimdi O?” Sorusu ile

Kısır döngüler çoğu zaman büyük krizlerle başlamaz.

• Mesaja geç cevap
• Sosyal medyada görülen bir beğeni
• Eve yorgun gelmek

Aslında tetiklenen şey şudur:

Güvenlik ihtiyacı

Beyin bir tehdit algıladığında ilişki, sevgi alanı olmaktan çıkıp hayatta kalma alanına dönüşür.

Bağlanma Stilleri ve Kısır Döngü

Bağlanma kuramına göre:

• Kaygılı bağlanan kişi → yakınlığı artırmak için baskı kurar
• Kaçınan bağlanan kişi → yakınlığı azaltmak için geri çekilir

Güncel çalışmalar, bağlanma güvensizliği ile duygu düzenleme zorlukları arasında güçlü bir ilişki olduğunu gösteriyor.

Kıskançlık, Kontrol ve Sosyal Medya Döngüsü

Bağlanma kaygısı yükseldikçe:

• Kontrol etme
• Kanıt arama
• Telefon/sosyal medya takip etme

davranışları artabiliyor.

Araştırmalar, sosyal medya kıskançlığının:

• Kısa vadede kaygıyı azalttığını
• Uzun vadede güveni aşındırdığını gösteriyor.

“Bilinç Tarzı Travmalar”:

Eski Hikâyenin Bugünkü Tartışmayı Yönetmesi

İlişkide tekrar eden bazı çatışmaların kökü bugünde değil, geçmiştedir:

• Çocuklukta ihmal
• Tutarsız sevgi
• Eleştirel ebeveyn
• Terk edilme deneyimleri

Bu yaşantılar yetişkinlikte bir bedensel alarm sistemi gibi çalışır.

Kişilik Eğilimleri Döngüyü Nasıl Sertleştirir?

Tanı koymadan, gündelik dilde konuşursak:

• Kaygılı taraf: Güvence arar, suskunluğu terk edilme olarak okur
• Kaçınan taraf: Duygu konuşmasını tehdit gibi algılar
• Kontrol eğilimi yüksek taraf: Belirsizliğe tahammül edemez
• Kendini sabote eden taraf: İlişki iyi giderken bile kriz yaratır

Döngünün Dili:

“Tartışma” Değil, “Örüntü” Yaşıyorsunuz Eğer…

Şu cümleler sık geçiyorsa:

• “Konuşalım diyorum, kaçıyorsun.”
• “Her şeyi büyütüyorsun.”
• “Beni sorgulama.”
• “Tamam, ne istiyorsan o.”
• “Ben zaten hep yalnızım.”

Gottman ekolüne göre özellikle duvar örme (stonewalling) ilişkinin en yıpratıcı sinyallerinden biridir.

Döngüyü Kırmak: Haklılık Değil, Harita

Döngü Haritası (3 Dakika)

• Tetikleyici ne?
• Ben ne hissediyorum?
• Ben ne yapıyorum?
• Partner ne yapıyor?

Bu, kavgayı kişilikten çıkarıp mekanizmaya taşır.

Kıskançlıkla Savaşma

Kontrolü Azalt, Teması Artır

Kontrol davranışları kaygının sebebi değil, semptomudur.

Duygu Düzenleme:

“Sakinleşince konuşalım” Kaçış Değil, Beceridir

20 dakika ara + geri dönme anlaşması

Ara verip kaçmak değil, ara verip dönmek.

Onarım Cümleleri

• “Şu an sertleştim, durup yeniden söyleyeceğim.”
• “Korkum tetiklendi, seni suçlamak istemiyorum.”

Travma İzi Varsa, Çekirdeğe İn

Yüzeydeki tartışma değil;

altındaki “terk edileceğim” ya da “değersizim” inancı hedeflenmeli.

Küçük Bir Hayat Sahnesi

(Bu bölüm özgünlüğü korunarak bırakıldı – SEO açısından hikâye anlatımı güçlü bir avantajdır.)

Son Söz

Fromm’un dediği gibi:

“Sevgi bir duygu değil, bir eylem sanatıdır.”

Kısır döngüyü kırmak da bir sanattır:

otomatik reflekslerin yerine bilinçli seçimler koyma sanatı.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1.İlişkide sürekli aynı tartışmalar neden olur?

Genellikle kişilikten çok, çiftler arasında oluşan otomatik etkileşim örüntülerinden kaynaklanır.

2.Talep–geri çekilme döngüsü nasıl kırılır?

Önce döngüyü fark etmek, sonra duyguyu suçlama olmadan ifade etmek gerekir. Çift terapisi bu noktada oldukça etkilidir.

3.Kıskançlık ilişkiyi neden yıpratır?

Kıskançlık kontrol davranışlarına dönüştüğünde güveni aşındırır ve kaygıyı artırır.

4.Bağlanma stili değişir mi?

Evet. Farkındalık ve terapiyle bağlanma örüntüleri daha güvenli hale gelebilir.

5.Ne zaman profesyonel destek alınmalı?

Tartışmalar tekrarlıyorsa, duygusal kopuş başladıysa ve yalnızlık hissi artıyorsa destek almak önemlidir.